مکمل مغز و اعصاب
قرص مغز و اعصاب
قرص مغز و اعصاب، پرکاربردترین و اولین روش درمان برای انواع بیماریهای مغز و اعصاب است. این دسته از قرصها بسیار تخصصی هستند و باید متناسب با وضعیت بدنی فرد و شرایط بیماری وی تجویز شوند. قبل از استفاده از این داروها حتما با متخصص اعصاب و روان مشورت نمایید. به توصیهها و گفتههای اطرافیان بسنده نکنید.
بیماری مغز و اعصاب
طیف گستردهای از بیماریهای مغز و اعصاب وجود دارد که تشخیص بالینی آنها فقط توسط پزشک متخصص امکان پذیر است. موارد زیر، رایجترین بیماریهای مغز و اعصاب هستند:
- آسیب حاد نخاعی
- آلزایمر
- اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)
- آتاکسی
- فلج بل
- سردردهای تنشی و میگرن
- تومورهای مغزی
- آنوریسم مغزی
- صرع و تشنج
- سکته مغزی
- پارکینسون
- ام اس
قرص مغز و اعصاب نورولوژی چیست؟
برخی از مهمترین قسمتهای بدن ما جزء سیستم عصبی محسوب میشوند: مغز، نخاع، ماهیچهها و اعصابی که آنها را به هم متصل میکنند. سیستم عصبی مسئول بسیاری از عملکردهای مهم بدن است مانند حافظه، ادراک، زبان، حرکت، بلع، تنفس و حتی عملکرد روده و مثانه. بروز مشکل در هر یک از بخشهای سیستم عصبی به ایجاد اختلال عصبی منجر خواهد شد. اختلالات عصبی سالیانه میلیونها نفر را درگیر میکنند. مصرف قرص مغز و اعصاب نورولوژی عموما اولین گزینهای است که از طرف پزشکان متخصص توصیه میشود.
قرصهای تقویت مغز و اعصاب چه فوایدی دارند؟
اگر به دلیل فشارهای عصبی که اخیرا تجربه کردهاید، به خاطر کهولت سن یا به طور کلی با هدف افزایش سلامت سیستم عصبیتان قصد استفاده از قرصهای تقویت مغز و اعصاب را دارید، بهتر است با فواید آنها نیز آشنا شوید:
- بهبود عملکرد شناختی
- محافظت از مغز
- کمک به جلوگیری از کاهش حافظه
- بهبود گردش خون و کاهش ریسک سکته مغزی
- کمک به ریکاوری سریعتر پس از سکته مغزی
- کاهش احتمال ابتلا به زوال عقل
- افزایش کیفیت خواب و کاهش بی خوابی
- تنظیم ضربان قلب
بهترین قرص تقویت مغز و اعصاب دارای چه ویتامینها و مواد معدنی است؟
بهترین قرص تقویت مغز و اعصاب معمولا شامل اکثر ویتامین ها و مواد معدنی ذکر شده در زیر میباشد:
اسیدهای چرب امگا ۳
این اسیدهای چرب غیر اشباع، یک اثر ضد التهابی در محافظت از مغز دارند و جزء واحدهای سازنده غشای سلولی مغز هستند.
ویتامین E
در افراد مبتلا به بیماریهای عصبی خصوصا پارکینسون و آلزایمر، مغز در مقابل استرس اکسیداتیو به شدت آسیب پذیر است. ویتامین E به عنوان یک آنتی اکسیدان قدرتمند، از سلولهای بدن (از جمله سلولهای مغز) در برابر استرس اکسیداتیو و آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت میکند. بنابراین به روند بهبودی یا جلوگیری از تشدید علائم بیماریهای فوق کمک خواهد کرد.
ویتامین C
این ویتامین آنتی اکسیدان با مهار التهاب مخرب مغز از عملکردهای سالم سیستم عصبی پشتیبانی مینماید.
کوآنزیم Q10
این ماده به طور طبیعی در بدن انسان تولید میشود اما مقدار آن با بالا رفتن سن کاهش مییابد. کوآنزیم کیوتن به دلیل داشتن خواص آنتی اکسیدانی از سلامت مغز محافظت میکند. بنابراین مصرف آن در بیماریهای مغز و اعصاب (خصوصا در افراد دارای کهولت سن) بسیار موثر است.
منیزیم
این ماده معدنی در کنار فواید بیشماری که دارد، برای عملکرد بی نقص سیستم عصبی نیز ضروری است.
ویتامین D
این ویتامین به بهبود عملکرد شناختی مغز و حفظ سلامت سیستم عصبی کمک میکند. خصوصا مصرف آن برای بیماران مبتلا به ام اس توصیه میشود.
ویتامینهای گروه B
B6، B12 و B9 مهمترین ویتامینهای گروه B برای تقویت مغز و اعصاب هستند. کمبود هر یک از آنها میتواند احتمال از دست دادن حافظه و سایر فرمهای زوال شناختی را افزایش دهد.
چه افرادی نیازمند قرصهای تقویت اعصاب مغز هستند؟
مصرف قرصهای تقویت اعصاب مغز در افرادی که مشکلاتی مانند تشنج، اضطراب شدید، وسواس، افکار خودکشی، تحریک پذیری شدید، اشکال در تمرکز، اختلال خوردن و سندروم پای بی قرار دارند، توصیه میشود. همچنین کودکان مبتلا به ناهنجاریهای مادرزادی دستگاه عصبی (مانند عقب ماندگی ذهنی) نیز لازم است در کنار سایر درمانهای توصیه شده از قرصهای تقویت اعصاب مغز استفاده نمایند.
خانمهایی که در دوران بارداری یا پس از زایمان به افسردگی دچار شدهاند نیز لازم است تحت نظر پزشک متخصص از داروهای اعصاب مجاز در این دوران استفاده نمایند تا به خود یا فرزندشان آسیبی نزنند. موارد زیر، عمدهترین علائمی هستند که میتوانند باعث شوند به قرصهای تقویت اعصاب مغز نیاز داشته باشید:
- رعشه
- سردردهای تنشی
- بروز اختلال در تکلم
- عدم تمرکز
- مشکلات خواب
- تپش قلب نامنظم
با این حال مصرف این قرصها در گروههای زیر ضروری به نظر میرسد:
افرادی که به دلایل مختلف دچار آسیبهای سیستم عصبی شدهاند (به واسطه بیماریهایی مانند پارکینسون، آلزایمر، ام اس، سکته مغزی یا حتی تصادف). این افراد لازم است برای تسریع روند بهبودی یا جلوگیری از بدتر شدن وضعیت خود از قرصهای تقویت اعصاب مغز استفاده نمایند.
همچنین اگر سابقه بیماریهایی مانند افسردگی شدید، زوال عقل، اختلال شناختی، اسکیزوفرنی و اختلال دو قطبی در اعضای نزدیک خانواده شما وجود دارد و شما نیز برخی از علائم آنها را در خود مشاهده میکنید (خصوصا تمایل به خودکشی)، باید برای دریافت دارو و کنترل وضعیت خود به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید.
افرادی که پس از یک واقعه هولناک (مانند از دست دادن عزیزان) یا یک شوک عصبی هنوز قادر نیستند روال عادی روزمرهشان را از سر بگیرند، حتما لازم است برای کمک به بهبودی سریعتر خود از قرصهای تقویت اعصاب مغز استفاده نمایند.
مصرف قرصهای فوق در افراد مبتلا به تشنج و صرع بسیار ضروری است. زیرا عدم کنترل حملات صرع و تشنج در موارد شدید میتواند به کما رفتن یا حتی مرگ فرد منجر شود.
زنان باردار و تازه مادران مبتلا به افسردگی باید مصرف داروهای اعصاب تجویز شده توسط پزشک را جدی بگیرند.
قرص ضد افسردگی
انواع مختلفی از قرص ضد افسردگی وجود دارد که با توجه به شرایط بیماری و علائم فرد برای او تجویز خواهد شد. قرصهای ضد افسردگی به طور کلی برای کنترل و درمان افسردگی متوسط تا شدید موثر هستند و مصرف آنها باعث تسکین علائم ناشی از افسردگی میشود. تجویز قرص ضد افسردگی مناسب شما، تشخیص آنکه چه دوزی از دارو برای شما موثر است و تا چه مدت لازم است مصرف شود، همگی توسط متخصص اعصاب و روان انجام خواهد شد.
قرص آرامش بخش و ضد اضطراب
داشتن اعصاب ضعیف و زود از کوره در رفتن، علاوه بر آزار اطرافیان میتواند برای خود فرد نیز ناراحت کننده باشد و فشار جسمی زیادی را روی او وارد کند. مصرف قرص کاهش عصبانیت میتواند شرایط اینگونه افراد را تا حد زیادی بهبود ببخشد. همچنین اگر به خاطر اضطراب و استرس بالا در انجام امور عادی و روزمره ناتوان شدهاید، قرص ضد استرس میتواند کمک بزرگی برای شما باشد. امروزه مصرف داروهای ضد خشم و ضد
اضطراب به خاطر سبک زندگی پر شتاب و پر استرسی که اکثر ما داریم، به شدت افزایش یافته است.
قرص خواب
اختلالات خواب، شرایطی هستند که خواب شما را مختل میکنند یا نمیگذارند خواب شبانه آرام و با کیفیتی داشته باشید. این اختلالات میتوانند باعث خواب آلودگی در طول روز و سایر علائم ناخوشایند روحی (مانند پرخاشگری و عدم تمرکز) و علائم جسمی (مانند پرخوری، بدن درد و خستگی شدید) شوند. داشتن مشکلات خواب گهگاه، امری طبیعی است اما اگر مشکلات خواب شما طولانی و ادامه دار شده است، لازم است تحت نظر پزشک متخصص از یک قرص خواب مناسب استفاده کنید. مهمترین اختلالات خواب عبارتند از:
- بی خوابی
- آپنه خواب
- سندروم پای بی قرار
- نارکولپسی (حمله خواب)
موارد زیر، رایجترین علائم اختلال خواب هستند. در صورت مشاهده چند مورد از آنها حتما در مورد لزوم مصرف قرص خواب با متخصص مغز و اعصاب مشورت نمایید:
- احساس دائمی خواب آلودگی در طول روز
- ناتوانی در انجام وظایف روزانه
- احساس خستگی شدید حتی به محض بیدار شدن از خواب
- اشکال در تمرکز
- بروز اشکال در حافظه
- واکنش و عکس العمل کُند
قرص افزایش حافظه و تمرکز
داشتن تمرکز، اولین عنصر ضروری برای بهره مندی از یک حافظه خوب است. زیرا اگر نتوانید روی اطلاعات یا محرکهای جدید به خوبی تمرکز کنید، قادر نیستید آنها را پردازش کنید و در حافظه خود ذخیره نمایید. اما چرا این روزها اختلال در حافظه و تمرکز تا این حد افزایش یافته است؟
استرس، اضطراب و افسردگی همگی میتوانند به فراموشی، سردرگمی، اشکال در تمرکز و سایر مشکلاتی منجر شوند که فعالیتهای روزانه را مختل میکنند. افزایش سن و برخی بیماریها (مانند زوال عقل) و اختلال شناختی نیز میتواند باعث شود که به مصرف قرص افزایش حافظه و تمرکز نیاز داشته باشید. علاوه بر مصرف دارو با داشتن خواب کافی، پیروی از یک سبک زندگی سالم، کاهش مصرف کافئین، اجتناب از مولتی تسکینگ (انجام همزمان چند کار) میتوانید گامهای موثری در بهبود حافظه و تمرکز خود بردارید.
قرص سردرد و میگرن
سردردهای تنشی و میگرن از ناتوان کنندهترین سردردهایی هستند که افراد میتوانند تجربه کنند. آنها میتوانند بسیار آزار دهنده باشند و چندین روز طول بکشند. خصوصا میگرن که دردی چند برابر سردردهای معمولی ایجاد میکند. بنابراین لزوم مصرف قرص سردرد و میگرن به همراه قرص تقویت سردرد میگرنی در صورتی که این شرایط باعث بروز اختلال جدی در انجام امور روزمره شما شوند، بدیهی به نظر میرسد.
آیا قرصهای تقویت اعصاب عوارض دارند؟
عوارض قرصهای مغز و اعصاب از دلایلی است که باعث میشود بسیاری از افرادی که واقعا به آنها نیاز دارند، از مصرفشان امتناع نمایند. اما آیا این عوارض تا این حد نگران کننده هستند؟ اول از همه به این نکته توجه کنید که هر دارویی به موازات اثرات مفید درمانی، یکسری اثرات ناخواسته روی بدن شما میگذارد. این مسئله در مورد تمام داروها و حتی مکملهای غذایی صدق میکند. بنابراین اجتناب از مصرف قرصهای مغز و اعصاب به بهانه عوارض جانبی آنها به هیچ وجه منطقی نیست و شما را با عوارض جدیتر بیماریتان روبرو خواهد ساخت. همچنین کاهش یا رفع برخی از این عوارض به مرور زمان، از طریق تغذیه مناسب، مصرف مکملها و استراحت بیشتر امکان پذیر است. اصولا عوارض معمول این داروها جدی و خطرناک نیستند. موارد زیر رایجترین عوارض قرصهای مغز و اعصاب هستند:
- کاهش میل جنسی
- احساس خواب آلودگی
- خشک شدن دهان
- یبوست
- تهوع
- افزایش وزن
- بثورات جلدی
در صورت مشاهده عوارض جدیتر و غیر قابل تحمل ممکن است لازم باشد پزشکتان نوع دارو یا دوز مصرفی شما را تغییر دهد.
خطرناکترین قرص اعصاب کدام است؟
زاناکس یا آلپرازولام به عنوان خطرناکترین قرص اعصاب شناخته میشود. آن یک بنزودیازپین است که به درمان اضطراب و حملات پانیک کمک میکند. اکثر مرگ و میرهای ناشی از زاناکس، به صورت غیر عمدی و در اثر استفاده سهوی از دوز نادرست اتفاق افتاده است. با این حال در برخی از موارد خودکشی به طور عمد از زاناکس استفاده میشود. به طور کلی بنزودیازپینها جزء خطرناکترین داروهای اعصاب هستند. یکی از دلایل خطرناک بودن این داروها آن است که مصرفشان در طولانی مدت باعث وابستگی شدید به دارو میشود. با افزایش تحمل بدن نسبت به دارو ممکن است برای تأثیرگذاری بهتر آن، شما بیشتر از مقدار تجویز شده مصرف کنید. که این امر میتواند به اُوردوز منجر شود. جالب است بدانید که موارد مراجعه به اورژانس به خاطر مصرف بیش از حد بنزودیازپینها از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰ به میزان ۲۴ درصد افزایش یافته است.
سایر داروهای این گروه عبارتند از کلردیازپوکساید، دیازپام، لورازپام، کلونازپام.
در زمان مصرف این دارو لازم است از داروهای بدون نسخه حاوی آنتی هیستامین اجتناب کنید. در روزهای ابتدایی شروع این دارو به سراغ رانندگی و سایر کارهای خطرناک نروید. با مراجعه به پزشک دوز مصرفیتان را کنترل کنید و هرگز بیشتر از مقدار توصیه شده از این دارو مصرف نکنید. در صورت مشاهده خوابی آلودگی بیش از حد و منگی شدید پس از مصرف این دارو یا داشتن افکار خودکشی (خصوصا اگر زیر ۳۰ سال سن دارید) حتما برای تغییر دارو یا تنظیم دوز مصرفیتان به پزشک مراجعه کنید.
آیا قرص مغز و اعصاب را بدون نسخه میتوان تهیه کرد؟
برخی از قرصهای مغز و اعصاب را میتوان به صورت آزاد خریداری کرد، مانند:
- برخی از داروهای خواب گیاهی
- مکملهای ملاتونین
- دیفین هیدرامین
- مکملهای تقویت مغز و اعصاب
- مسکنهایی مانند استامینوفن، ژلوفن و بروفن برای سردرد.
اما تهیه برخی دیگر بدون نسخه پزشک امکان پذیر نیست. بعنوان مثال:
- داروهای درمان سردرد و میگرن (مانند سوماتریپتان)
- قرصهای ضد افسردگی (مانند فلوکستین، اس سیتالوپرام)
- قرصهای خواب قوی
- داروهای درمان پارکینسون، صرع و تشنج
- آلپرازولام
- ایمی پرامین (برای مهار اختلال اضطرابی)
رژیم غذایی تقویت اعصاب
حال که با درمانهای دارویی برای بیماریهای مغز و اعصاب آشنا شدیم، احتمالا میپرسید که برای تقویت مغز و اعصاب چه بخوریم؟ در زیر، ۱۰ ماده غذایی مفید سلامت مغز و اعصاب را به شما معرفی میکنیم که بهتر است آنها را به صورت منظم در رژیم غذاییتان بگنجانید:
- غلات کامل
- بلوبری
- تخم مرغ
- ماهیهای چرب
- شکلات تلخ
- آجیل
- تخمه کدو تنبل
- زردچوبه
- چای و قهوه
- سبزیجات برگدار
سوالات متداول
۱.آیا داروهای مغز و اعصاب باعث افزایش وزن میشوند؟
برخی از داروهای اعصاب میتوانند باعث افزایش وزن شوند (البته نه در همه افراد). اما نگرانی از این مسئله نباید مانع مصرف داروی تجویز شده برای شما شود. داشتن فعالیت بدنی منظم، توجه به رژیم غذایی و مصرف تنقلات کم کالری و سالم در هنگام گرسنگی شدید میتواند تا حد زیادی جلوی این عارضه جانبی ناخوشایند را بگیرد.
۲. آیا دارو مغز و اعصاب روی هر فردی تاثیر یکسان میگذارد؟
خیر! با توجه به شرایط جسمی و روانی شما ممکن است داروها تاثیرات مختلفی داشته باشند. در نتیجه نوع دارو و دوز آن (داروهای با نسخه) توسط پزشک متخصص باید تعیین گردد.
https://www.healthline.com/health/depression/medication-list#takeaway
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/alzheimers-disease/in-depth/memory-loss/art-20046326
https://www.verywellmind.com/most-deadly-prescription-drugs-4083005
https://premierneurologycenter.com/blog/10-foods-that-improve-brain-health/