کلسیم
قرص کلسیم
قرص کلسیم، یک مکمل مفید و پر طرفدار خصوصا در افراد سالمند و مبتلایان به پوکی
استخوان است. این قرص فقط یکی از فرمهای مکمل کلسیم است. سایر اَشکال دارویی
کلسیم عبارتند از قرص جوشان، شربت و قرص جویدنی کلسیم. کلسیم، یک ماده معدنی
ارزشمند است که بدن برای عملکردهای مختلفی به آن احتیاج دارد. مصرف مکمل کلسیم
میتواند به رفع کمبود این ماده معدنی و جلوگیری از بروز عوارض جانبی ناشی از
کمبود آن کمک کند. در ادامه مطلب با فواید، نحوه مصرف و بهترین قرص کلسیم خارجی و
ایرانی آشنا میشویم.
انواع قرص کلسیم
چندین نوع مختلف از ترکیبات کلسیم در مکملهای کلسیم استفاده میشود. هر ترکیب
حاوی مقادیر مختلفی از کلسیم است که به آن کلسیم عنصری گفته میشود. مکملهای
کلسیم رایج ممکن است به صورت زیر برچسب گذاری شوند:
کربنات کلسیم
قرص کلسیم کربنات حاوی ۴۰ درصد کلسیم عنصری است. این نوع معمولاً در دسترس است و
قیمت مناسبی دارد. فرد باید آن را با غذا مصرف کند زیرا اسید معده به جذب آن در
بدن کمک مینماید.
لاکتات کلسیم
حاوی ۱۳ درصد کلسیم عنصری است.
کلسیم گلوکونات
حاوی ۹ درصد کلسیم عنصری است.
سیترات کلسیم
حاوی ۲۱ درصد کلسیم عنصری است. فرد می تواند آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کند.
برای افراد مبتلا به بیماری التهابی روده، آکلرهیدریا و برخی اختلالات جذب مفید
است.
فواید مکمل کلسیم
کلسیم در بسیاری از عملکردهای بدن شما نقش کلیدی ایفا میکند. مهمترین خواص قرص
کلسیم عبارتند از:
- کمک به تشکیل استخوان و دندان
- کمک به حفظ قدرت بدن
- کمک به حرکت عضلات
- به پیام رسانی عصبی بین مغز و سیستمهای بدن کمک میکند.
- با شل کردن و انقباض عروق به جریان خون بهتر، یاری میرساند.
-
در ترشح هورمونها و آنزیمهایی که از عملکردهای بدن پشتیبانی میکنند، نقش
دارد. - به بهبود سطوح کلسترول کمک میکند.
- ریسک ابتلا به فشار خون بالا در دوران بارداری را کاهش میدهد.
علائم کمبود کلسیم
کمبود کلسیم در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامت یا نشانهای نداشته باشد. با این
حال، علائم با پیشرفت بیماری ظاهر میشوند. علائم شدید هیپوکلسمی عبارتند از:
- گیجی یا از دست دادن حافظه
- اسپاسم عضلانی
- بی حسی و گزگز در دستها ، پاها و صورت
- افسردگی
- توهم
- گرفتگی عضلات
- ناخنهای ضعیف و شکننده
- شکستگی آسان استخوانها
کمبود کلسیم می تواند تمام قسمتهای بدن را تحت تاثیر قرار دهد و در نتیجه به
ناخنهای ضعیفتر، رشد مو کندتر و پوست شکننده و نازک منجر گردد. کلسیم همچنین
نقش مهمی در آزادسازی انتقال دهندههای عصبی و انقباضات عضلانی ایفا میکند.
بنابراین، کمبود کلسیم میتواند باعث تشنج در افراد سالم شود.
اگر شروع به
تجربه علائم عصبی مانند از دست دادن حافظه، بی حسی و سوزن سوزن شدن، توهم یا تشنج
کردید، در اسرع وقت به پزشک خود مراجعه کنید.
چه افرادی بیشتر در معرض خطر کمبود کلسیم هستند؟
گروههای زیر به احتمال بیشتری به کمبود کلسیم دچار میشوند:
- افراد بالای ۵۰ سال
- کسانی که به الکل اعتیاد دارند.
- افرادی که به لبنیات حساسیت دارند.
- کسانی که به طور منظم ورزشهای شدید انجام میدهند.
- وجود سابقه خانوادگی کمبود کلسیم
- افرادی که رژیمهای پر پروتئین یا پر فیبر میگیرند.
- آنهایی که سطح فسفر خون بالایی دارند.
- مبتلایان به عدم تحمل لاکتوز
- خانمها در دوران یائسگی
- در دوران بارداری و شیردهی
-
افرادی که رژیمهای نامتعادل کاهش وزن که شامل غذاهای غنی از کلسیم نمیشود،
میگیرند. - افراد وگان (رژیمهای گیاهخواری)
نحوه مصرف مکمل کلسیم
برای برخی از افراد، دریافت کلسیم کافی از رژیم غذایی ممکن است چالش برانگیز
باشد، به خصوص اگر لبنیات مصرف نکنند. مصرف مکمل کلسیم در اینگونه مواقع میتواند
واقعا کمک کننده باشد. برای به دست آوردن بیشترین سود ممکن از مکمل کلسیمی که
مصرف میکنید، باید از چند قانون ساده پیروی کنید.
مکملهای کلسیم خود را با وعده های غذایی مصرف کنید، نه به تنهایی. کلسیم برای
تجزیه به شیرههای معده نیاز دارد. اما از مصرف مکملهای کلسیم همراه با وعده های
غذایی پر فیبر خودداری کنید. فیبر میتواند به کلسیم متصل شود و مقدار جذب آن را
کاهش دهد.
در هر بار بیش از ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلی گرم کلسیم مصرف نکنید . بدن شما در هر زمان
قادر به جذب بیشتر از این مقدار نیست و بنابراین مقدار اضافه از طریق ادرار دفع
میشود.
اگر از مکمل آهن استفاده میکنید، آن را همزمان با کلسیم مصرف کنید (بین مصرف
آنها ۲ تا ۳ ساعت فاصله بیندازید). هر کدام از آنها میتوانند در جذب دیگری
اختلال ایجاد کنند.
بهترین زمان مصرف قرص کلسیم
نحوه مصرف کلسیم در میزان جذب آن تأثیر بسزایی دارد. در طول روز سطح کلسیم خون ما
به طور مدام به دلیل استفاده از مواد غذایی مختلف، تغییر میکند. اما در طول شب،
میزان کلسیم خون به حداقل مقدار میرسد و بدن برای جبران به سراغ کلسیم
استخوانها میرود. به همین دلیل بسیاری از پزشکان توصیه میکنند که مکمل کلسیم
خود را شبها مصرف کنید تا این کمبود کلسیم به بهترین شکل جبران شود. معمولا پس
از یک دوره مصرف کلسیم (۲ تا ۳ ماه) لازم است یک آزمایش خون انجام دهید تا سطح
کلسیم خونتان چک شود. در صورت تداوم کمبود کلسیم، پزشک توصیه میکند که مصرف این
مکمل را برای یک دوره دیگر ادامه دهید.
دوز مصرف کلسیم
مقدار مجاز توصیه شده روزانه (RDA) برای کلسیم در جدول زیر آورده شده است:
| شیردهی | بارداری | زن | مرد | سن |
| ۲۰۰میلی گرم | ۲۰۰ میلی گرم | ۰ تا ۶ ماه | ||
| ۲۶۰ میلی گرم | ۲۶۰ میلی گرم | ۷ تا ۱۲ ماه | ||
| ۷۰۰ میلی گرم | ۷۰۰ میلی گرم | ۱ تا ۳ سال | ||
| ۱۰۰۰ میلی گرم | ۱۰۰۰ میلی گرم | ۴ تا ۸ سال | ||
| ۱۳۰۰ میلی گرم | ۱۳۰۰ میلی گرم | ۹ تا ۱۳ سال | ||
| ۱۳۰۰ | ۱۳۰۰ | ۱۳۰۰ میلی گرم | ۱۳۰۰ میلی گرم | ۱۴ تا ۱۸ سال |
| ۱۰۰۰ | ۱۰۰۰ | ۱۰۰۰ میلی گرم | ۱۰۰۰ میلی گرم | ۱۹ تا ۵۰ سال |
| ۱۲۰۰ میلی گرم | ۱۰۰۰ میلی گرم | ۵۱ تا ۷۰ سال | ||
| ۱۲۰۰ میلی گرم | ۱۲۰۰ میلی گرم | بالای ۷۰ سال |
قرص کلسیم D3
بسیاری از مکملهای کلسیم حاوی D3 نیز هستند. دلیل افزودن D3 آن است که این
ویتامین به جذب بهتر کلسیم از معده کمک میکند و عملکرد کلسیم در بدن را بهبود
میبخشد. به همین دلیل است که پزشکان توصیه میکنند علاوه بر مصرف مکمل کلسیم،
حتما در معرض نور خورشید نیز قرار بگیرید تا ویتامین D کافی دریافت نمایید. با
مصرف قرص کلسیم D3 دیگر لازم نیست نگران دریافت D کافی برای جذب کلسیم باشید. در
واقع با مصرف این قرص با یک تیر دو نشان خواهید زد.
بهترین قرص کلسیم برای بانوان
بسیاری از خانمها از مکملهای کلسیم استفاده میکنند. اما مصرف این مکملها در
زنان باردار و خانمهای یائسه ضرورت بیشتری دارد. مکمل کلسیم همچنین میتواند
علائم سندروم قبل از قاعدگی در زنان را تسکین دهد و برخی تحقیقات نیز نشان
میدهند که خطر مرگ زودرس بانوان را به شدت کاهش خواهد داد. بنابراین این قرص
میتواند یک مکمل ایده آل برای خانمها باشد. برخی از بهترین قرصهای کلسیم برای
بانوان عبارتند از:
- کلسیم سیترات یوروویتال
- یونی بن
- کلسیم دی نیچرمید
- سوپراکل
بهترین قرص کلسیم بدون رسوب
یکی از نگرانیهایی که پیرامون مصرف قرص کلسیم وجود دارد، احتمال رسوب آن در عروق
و کلیهها و به دنبال آن سخت شدن شریانها و تشکیل سنگ کلیه است. به همین دلیل،
بسیاری از افرادی که واقعا نیاز به مصرف مکمل کلسیم دارند، از آن اجتناب میکنند.
اما خوشبختانه امروزه برخی از مکملهای کلسیم به این نگرانی پایان دادهاند. در
ترکیبات قرصهای کلسیم بدون رسوب از ویتامین K استفاده میشود. این ویتامین باعث
خارج شدن کلسیم از رگها و ذخیره آن در استخوانها میگردد و جذب کلسیم را افزایش
میدهد. از جمله قرصهای کلسیم بدون رسوب و حاوی ویتامین K عبارتند از:
- قرص استئوکینون هولیستیکا
- قرص یونی بن بِلند
بهترین قرص کلسیم خارجی
در هنگام انتخاب بهترین قرص کلسیم خارجی باید به مواردی مانند میزان جذب بالا،
عوارض جانبی کمتر و قیمت مناسب آن توجه نمایید. بهترین مکملهای کلسیم خارجی
موجود در بازار با در نظر گرفتن فاکتورهای فوق عبارتند از:
- قرص سیترابن هولیستیکا
- قرص کلسیم سیترات یوروویتال
بهترین قرص کلسیم ایرانی
مکملهای کلسیم ایرانی موجود در بازار بسیار متنوع هستند و عموما قیمت مناسبی
دارند. همچنین در اکثر موارد دسترسی به آنها آسانتر است. در زیر لیستی از
بهترین قرصهای کلسیم ایرانی ارائه میدهیم:
- کلسی کر خوارزمی
- کلسیم سیترات سوپرابیون
- کلسیم دی فارابی
قرص جوشان کلسیم
مصرف قرص جوشان کلسیم به جای قرصهای کلسیم معمولی مزایایی دارد. جذب راحتتر،
طعم بهتر، افزایش مایعات مصرفی، توزیع یکنواخت آن در بدن از جمله فواید قرص جوشان
کلسیم هستند. این فرم از مکمل کلسیم برای افرادی که با مصرف قرصهای معمولی مشکل
دارند، یک راه حل کاربردی است. از جمله بهترین قرصهای جوشان کلسیم عبارتند از:
- قرص جوشان کلسیم دی ویتافیر پلاس
- قرص جوشان کلسیم فورت
عوارض قرص کلسیم
دریافت کلسیم بیش از حد از مکملها میتواند مشکلاتی برای سلامتی شما ایجاد کند.
بنابراین مطمئن شوید که بیش از ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلی گرم در یک نوبت مصرف نمیکنید و
از ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی گرم در روز فراتر نمیروید. همچنین مقدار کلسیمی که از رژیم
غذایی خود دریافت میکنید را محاسبه کنید. مکملها را فقط تا حد نیاز روزانه خود
اضافه نمایید.
مهمترین عوارض قرص کلسیم عبارتند از:
بازگشت اسید
کربنات کلسیم ممکن است باعث برگشت اسید شود. در واقع معده در پاسخ به دوز بالای
کربنات کلسیم که قلیایی است، اسید بیشتری تولید میکند تا آن را جبران نماید.
همین امر به تولید اسید بیش از حد و بازگشت اسید منجر خواهد شد.
راه حل:
افرادی که سابقه زخم معده دارند، ممکن است مجبور شوند به سیترات کلسیم روی
بیاورند.
یبوست
مکملهای کلسیم میتوانند اثر سفت کنندگی ملایمی داشته باشند اما به خودی خود
معمولاً باعث یبوست جدی نمیشوند. اگر مکمل یا داروی دیگری مصرف میکنید که مدفوع
را میبندد، افزودن مکملهای کلسیم میتواند مشکل ایجاد نماید.
راه حل: مقدار زیادی آب بنوشید و شاید بهتر باشد مکمل کلسیم حاوی منیزیم مصرف
کنید.
هیپرکلسمی( کلسیم بیش از حد)
برخی از افراد آنقدر کلسیم مصرف میکنند که باعث هیپرکلسمی میشود یعنی سطح کلسیم
خون بالاتر از حد طبیعی میگردد. هیپرکلسمی ممکن است باعث تهوع، استفراغ، گیجی و
سایر علائم عصبی شود.
راه حل: حتما بعد از یک الی دو دوره مصرف کلسیم، آزمایش خون بدهید.
تداخل دارویی کلسیم
دوزهای زیاد کلسیم میتواند در جذب انواع داروها اختلال ایجاد کند. از جمله:
آنتی بیوتیک تتراسایکلین یا کینولون
از مصرف مقادیر زیاد کلسیم ( چه در غذا و چه به عنوان مکمل ) طی ۲ تا ۴ ساعت پس
از مصرف این دارو خودداری کنید.
بیس فسفونات های خوراکی (الندرونات، فوزاماکس، اکتونل، بونیوا،
آتلویا)
برای مصرف کلسیم حداقل ۳۰ دقیقه پس از مصرف این دارو صبر کنید.
مسدود کنندههای کانال کلسیم یا مسدود کنندههای بتا
در مورد نحوه مصرف کلسیم با پزشک خود صحبت کنید زیرا این مکمل میتواند در
اثربخشی داروی شما اختلال ایجاد کند.
رقیق کنندههای خون
از انواع جویدنی کلسیم که حاوی ویتامین K هستند، خودداری کنید.
منابع سرشار از کلسیم
کلسیم به وفور در بسیاری از مواد غذایی وجود دارد. میوهها، سبزیجات برگ دار،
لوبیا، آجیل و برخی سبزیجات نشاستهای منابع خوبی از کلسیم هستند. سایر منابع
سرشار از کلسیم عبارتند از:
- لبنیات (گاو، بز، گوسفند) و شیرهای گیاهی غنی شده (بادام، سویا، برنج)
- پنیر
- ماست
- آب پرتقال غنی شده با کلسیم
- کدوی زمستانی
- ادامام (لوبیای سبز جوان)، توفو
- کنسرو ساردین، سالمون (با استخوان)
- بادام درختی
- سبزیجات برگ دار (کلارد، خردل، شلغم، کلم پیچ، بوک چوی، اسفناج)
خرید اینترنتی قرص کلسیم
با توجه به تنوع بسیار و فرمهای مختلف مکملهای کلسیم موجود در بازار بهتر است
قبل از انتخاب قرص کلسیم حتما با پزشک یا دکتر داروساز مشورت کنید. اگر قصد خرید
آنلاین مکملهای کلسیم را دارید، توصیه میشود قبل از ثبت سفارش حتما مجوز
داروخانه اینترنتی را بررسی کنید. داروخانه آنلاین لایف پالس با مجوز رسمی از
وزارت بهداشت و تحت نظارت پزشک داروساز معتبر، محل مطمئنی برای خرید اینترنتی قرص
کلسیم و سایر اقلام دارویی شما است.
https://www.healthline.com/health/calcium-deficiency-disease#symptoms
https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/calcium