ویتامین B6
قرص ویتامین B6
ویتامین ب۶ به عنوان پیریدوکسین نیز شناخته میشود و یک ویتامین محلول در آب است که بدن برای انجام چندین عملکرد به آن نیاز دارد. بدن از ویتامین ب6 برای سوخت و ساز خود که شامل موادی مانند پروتئین، چربی و کربوهیدرات هستند و همچنین ایجاد گلبولهای قرمز استفاده میکند. این ویتامین نقش مهمی در انتقال پیام عصبی دارد.
ویتامین B6 (پیریدوکسین) برای پردازش (متابولیسم) کربوهیدراتها، اسیدهای آمینه و چربیها (لیپیدها) و همچنین برای عملکرد طبیعی اعصاب و برای تشکیل گلبولهای قرمز ضروری است. همچنین به حفظ سلامت پوست کمک میکند. بدن نمیتواند ویتامین B6 تولید کند، بنابراین باید آن را از غذاها یا مکملها دریافت کند. بیشتر مردم از طریق رژیم غذایی خود ویتامین B6 کافی دریافت میکنند، اما برخی دیگر ممکن است در معرض خطر کمبود ویتامین ب6 قرار گیرند. برای تامین ویتامین ب بدن از قرص ب کمپلکس حاوی انواع ویتامین ب است، نیز میتوان استفاده کرد.
فواید قرص ویتامین B6
قرص ویتامین B6 خواص بسیاری دارد در ادامه ۹ تا از خواص قرص ویتامین ب 6 (پیریدوکسین) بیانشده است:
1. خلقوخو را بهبود میبخشد و علائم افسردگی را کاهش میدهد.
2. سلامت مغز را ارتقا میدهد و کاهش خطر ابتلا به آلزایمر را در پی دارد.
3. با کمک به تولید هموگلوبین از کم خونی پیشگیری کرده و آن را درمان میکند.
4. در درمان علائم PMS مفید است.
5. به درمان حالت تهوع در دوران بارداری کمک میکند.
6. از گرفتگی عروق جلوگیری کرده و خطر بیماری قلبی را کاهش میدهد.
7. به پیشگیری از سرطان کمک میکند.
8. سلامت چشم را ارتقا داده و از بیماریهای چشمی جلوگیری میکند.
9. به درمان التهاب مرتبط با آرتریت روماتوئید کمک میکند.
علائم کمبود ویتامین ب۶
نشانه های کمبود ویتامین B6 در بدن میتواند به ۹ شکل زیر بروز کنند که عبارتند از:
بثورات پوستی
کمبود ویتامین B6 یکی از علل ایجاد بثورات قرمز و خارشدار به نام درماتیت سبورئیک است. بثورات میتواند روی پوست سر، صورت، گردن و بالای سینه ظاهر شود. ویتامین ب۶ به سنتز کلاژن که برای سلامت پوست لازم است کمک میکند.
ترک لب
شیلوزیس که با زخم لبها، قرمزی و متورم شدن آنها و همچنین گوشههای ترکخورده لب شناخته میشود، میتواند ناشی از کمبود B6 باشد. نواحی ترکخورده ممکن است خونریزی کرده و عفونی شوند.
زخم و تورم زبان
کمبود B6 میتواند باعث تورم، صاف شدن روی زبان و التهاب و قرمزی آن شود. به این حالت گلوسیت میگویند. گلوسیت میتواند باعث مشکلات جویدن، بلع و صحبت کردن شود.
تغییرات خلقی
کمبود B6 ممکن است بر خلقوخوی تأثیر بگذارد و گاهی اوقات بر افسردگی، اضطراب، تحریکپذیری و افزایش احساس درد بیفزاید.
عملکرد ضعیف سیستم ایمنی
کمبود B6 میتواند منجر به کاهش تولید آنتیبادیهای مورد نیاز برای مبارزه با عفونتها شود. کمبود مواد مغذی، ازجمله B6، میتواند سیستم ایمنی را مختل کند.
کم خونی و خستگی
کمبود ویتامین B6 میتواند احساس خستگی و تنبلی غیرعادی ایجاد کند. این به دلیل نقش مهم ویتامین B6 در کمک به ساخت هموگلوبین است. هموگلوبین به حمل اکسیژن در بدن کمک میکند، در نتیجه کمبود این ویتامین باعث کم خونی نیز میشود.
سوزن سوزن شدن و درد در دستها و پلها
کمبود B6 میتواند باعث آسیب عصبی به نام نوروپاتی محیطی شود.
تشنج
تشنج به دلایل مختلفی ازجمله کمبود B6 رخ میدهد.
هموسیستئین بالا
کمبود B6 و همچنین فولات و B12 میتواند منجر به افزایش غیرطبیعی سطح هموسیستئین خون شود. این افزایش با بیماری قلبی و سکته مغزی و همچنین بیماری آلزایمر مرتبط است.
دلایل کمبود ویتامین ب۶ چیست؟
ازآنجاییکه ویتامین B6 در بسیاری از غذاها وجود دارد، اغلب در هنگام سوءتغذیه شدید کمبود آن مشاهده میشود. با اینحال، کمبود ویتامین ب6 نیز ممکن است به دلایل زیر نیز رخ دهد:
- اختلال در جذب غذا (اختلالات سوء جذب)
- مصرف الکل
- از دست دادن بیشازحد ویتامین B6 در طول همودیالیز
- استفاده از داروهایی که ویتامین B6 ذخیرهشده در بدن را کاهش میدهند
اکثر مردم در هر سنی B6 کافی مصرف میکنند و نیازی به مکمل ندارند. کسانی که بیشتر در معرض کمبود ویتامین B6 هستند عبارتاند از:
- افرادی که الکل زیاد مصرف میکنند.
- افراد مبتلا به چاقی
- افرادی که باردار یا شیرده هستند.
عوارض کمبود ویتامین B6
کمبود ویتامین B6 به تنهایی غیر شایع است. کمبود ویتامین B6 معمولاً با کم شدن سایر ویتامینهای B مانند ویتامین B12 و اسیدفولیک نیز همراه است. کمبود ویتامین ب۶ با کمخونی میکروسیتیک، ناهنجاریهای الکتروانسفالوگرافی و نشانههای ذکر شده همراه است. کمبود این ویتامین برای ماهها یا حتی سالها میتواند هیچ علامت یا نشانهای نداشته باشد. در نوزادان، کمبود ویتامین B6 باعث تحریکپذیری، شنوایی حاد غیرطبیعی و تشنج میشود.
بیماریهای ناشی از کمبود ویتامین B6
کمبود ویتامین B6 باعث نوروپاتی محیطی و سندرم شبه پلاگر، همراه با درماتیت سبورئیک، گلوسیت و کیلوز میشود. کمبود این ویتامین در بزرگسالان میتواند باعث گیجی، ناهنجاریهای الکتروانسفالوگرام و تشنج شود. بهعلاوه بیماریهایی نظیر کمخونی نورموسیتیک، میکروسیتیک یا سیدروبلاستیک نیز میتواند ایجاد شود.
بهترین زمان مصرف قرص B6
بهترین زمان مصرف قرص ویتامین B6 صبحها است. از آنجاییکه ویتامینها محلول در آب هستند، میتوانید آنها را با مایعات، هر زمان از روز مصرف کنید. اما گفته میشود مصرف ویتامینهای B در صبح به دلیل نقش مهم آنها در متابولیسم مواد مغذی و تولید انرژی، توصیه میشود.
دوز مصرف ویتامین b6
عوامل متعددی در تعیین دوز ویتامین B6 وجود دارد. زیرا این ویتامین بر چندین جنبه از متابولیسم فرد تأثیر میگذارد. مصرف سطوح بالای ویتامین B6 از مکملها به مدت یک سال یا بیشتر میتواند باعث آسیب شدید عصبی شود و باعث شود افراد کنترل حرکات بدن خود را از دست بدهند. علائم معمولاً با قطع مصرف مکملها متوقف میشوند. میزان توصیهشده رژیم غذایی برای ویتامین B6 در جدول زیر آمده است:
| سن | مرد | زن |
| ۰-۶ ماهگی | ۱.۰ میلیگرم | ۱.۰ میلیگرم |
| ۷- ۱۲ ماهگی | ۰.۳ میلیگرم | ۰.۳ میلیگرم |
| ۱-۳ سال | ۰.۵ میلیگرم | ۰.۵ میلیگرم |
| ۴-۸ سال | ۰.۶ میلیگرم | ۰.۶ میلیگرم |
| ۹-۱۳ سال | ۱.۰ میلیگرم | ۱.۰ میلیگرم |
| ۱۴-۱۸ سال | ۱.۳ میلیگرم | ۱.۲ میلیگرم |
| ۱۹-۵۰ سال | ۱.۳ میلیگرم | ۱.۳ میلیگرم |
| بالای ۵۱ سال | ۱.۷ میلیگرم | ۱.۵ میلیگرم |
| در دوران بارداری | ۱.۹ میلیگرم | |
| در دوران شیردهی | ۲.۰ میلیگرم |
بیشتر غذاها مقداری ویتامین B6 دارند. افرادی که یک رژیم غذایی متعادل دارند، کمبود این ویتامین در آنها چندان ملموس نیست. شرایط پزشکی و برخی داروها میتواند منجر به کمبود شود.
بهترین قرص B6 خارجی
مکملهای بسیاری وجود دارد که در صورت کمبود ویتامین ب۶ میتوانید آنها را تهیه و مصرف کنید. بهترین قرص ب ۶ خارجی عبارتاند از:
- قرص سیترامگ ب ۶
- قرص مگ سیکس ویتامورسوپرابیون
- قرص ویتامین ب ۶ مولتی نرمال
- قرص ویتامین ب ۶ یوروویتال
- قرص ویتامین ب ۶ نیچرز پیک
بهترین قرص B6 ایرانی
علاوه بر شرکتهای خارجی، بسیاری از شرکتهای ایرانی نیز این دارو را تولید و به بازار عرضه میکنند. کیفیت این داروها نیز در رده خوبی قرار دارند، همچنین ممکن است قیمت مناسبتری نیز داشته باشند. برخی از بهترین این داروها عبارتاند از:
- قرص سیستین ب ۶ جالینوس
- قرص سیستین ب ۶ نیل فارمد
- ویتامین ب ۶ داروسازی دانا
- قرص ویتامین ب ۶ راموفارمین
عوارض قرص ب ۶
در جواب این سؤال که آیا مصرف بیشازحد قرص ب6 میتواند عوارض داشته باشد یا خیر باید پاسخ داد که، بله، مصرف بیش از حد ویتامین B-6 میتواند خطرناک باشد. اما هیچ مدرکی دال براثر نامطلوب مصرف بیشازحد ویتامین B6 در غذا وجود ندارد. با این حال، شواهد نشان داده است ، مصرف بیشازحد ویتامین B-6 (بین ۱ تا ۶ گرم پیریدوکسین خوراکی در روز به مدت ۱۲ تا ۴۰ ماه) باعث موارد زیر شود:
- نوروپاتی حسی شدید و پیشرونده
- از دست دادن کنترل حرکات بدن (آتاکسی)
- ضایعات پوستی دردناک و بدشکل
- دلدرد و حالت تهوع
غذاهای حاوی ویتامین ب ۶
بهطور خلاصه منابع خوب ویتامین B6 شامل مخمر خشک، جگر، سایر گوشتها، غلات کامل، ماهی و حبوبات میشود. بدن قادر به ذخیره مقدار زیادی B6 نیست. برای جلوگیری از کمبود، باید آن را بهطور منظم مصرف کنید. بهطورکلی انجام این کار سخت نیست، زیرا B6 بهطور گسترده در بسیاری از غذاهای حیوانی و گیاهی یافت میشود.
در اینجا برخی از بهترین غذاهایی که بهطور طبیعی B6 دارند و همچنین اندازههای رایج مصرف آنها که مقدار لازم را تأمین میکند، آورده شده است:
- سینه بوقلمون بدون پوست، برشته (۸۵ گرم)
- سینه مرغ بدون پوست پختهشده (۸۵ گرم)
- ماهی سالمون کوهو صید وحشی، پختهشده (۸۵ گرم)
- موز متوسط (۱۱۸ گرم)
- سیبزمینی پخته باپوست کوچک (۱۳۸ گرم) پسته بوداده (۲۸ گرم)
- برشهای فلفل قرمز شیرین خام ۱ فنجان (۹۲ گرم)
- آووکادو ۲/۱ (۶۸ گرم)
- عدس آب پز ۲/۱ فنجان (۹۹ گرم)
شایانذکر است، اشکال B6 در منابع حیوانی و غذاهای غنیشده و مکملها بهطورکلی بهتر از فرم موجود در غذاهای گیاهی جذب میشوند. اگر فقط غذاهای گیاهی میخورید، ممکن است برای جبران این تفاوت به B6 بیشتری نیاز داشته باشید.
تداخل دارویی ویتامین B6
استفاده از برخی داروها ویتامین B6 ذخیره شده در بدن را کاهش میدهند. این داروها شامل داروهای ضد تشنج، آنتیبیوتیک ایزونیازید (مورداستفاده در سل)، هیدرالازین (برای درمان فشارخون بالا)، کورتیکواستروئیدها و پنیسیلامین (برای درمان اختلالاتی مانند آرتریت روماتوئید و بیماری ویلسون) هستند.
کمبود ویتامین B6 در میان افرادی که کمبود شدید پروتئین و کالری داشتهاند (سوءتغذیه پروتئین-انرژی) شایع است.
خرید اینترنتی قرص ب ۶
دیگر نیاز نیست که به داروخانههای سطح شهر مراجعه کنید و وقت و انرژی خود را هدر دهید! با مراجعه به سایت داروخانه آنلاین لایف پالس میتوانید پس از مقایسه و اطلاع از قیمت انواع قرص ویتامین B6، خرید خود را انجام بدهید. سفارشات شما در کوتاهترین زمان ممکن، ارسال میشوند. همچنین میتوانید قبل از خرید از مشاوره دکتر داروساز در داروخانه نیز بهره مند شوید.
سؤالات متداول
آیا ویتامین ب ۶ چاقکننده است؟
ازآنجاییکه ویتامینهای گروه ب نقش مؤثری در سوختوساز بدن دارند، افزایش آنها مانند ویتامین ب 6 میتواند سوختوساز بدن را بالا ببرد و موجب کاهش وزن و جلوگیری از چاقی شود.
آیا مصرف قرص ویتامین B6 برای بارداری و شیردهی مجاز است؟
بله! در دوران بارداری، ویتامین B6 برای رشد مغز و سیستم عصبی کودک حیاتی است. همچنین به متابولیسم پروتئین و کربوهیدراتهای بدن کودک کمک میکند. شما باید بتوانید تمام ویتامین B6 موردنیاز خود را در دوران بارداری از رژیم غذایی و ویتامینهای دوران بارداری خود دریافت کنید. زنان باردار یا شیرده به ویتامین B6 بیشتری از حد معمول نیاز دارند.
منابع
https://www.babycenter.com/pregnancy/diet-and-fitness/vitamin-b6-in-your-pregnancy-diet_666
https://www.merckmanuals.com/home/disorders-of-nutrition/vitamins/vitamin-b6-deficiency
https://www.healthline.com/nutrition/vitamin-b6-deficiency-symptoms
https://www.webmd.com/vitamins-and-supplements/ss/slideshow-vitamins-vitamin-b6-deficiency
https://www.medicalnewstoday.com/articles/219662#daily-needs
https://blog.davincilabs.com/blog/does-vitamin-b6-help-with-weight-management
https://calgarymenopause.com/vitamin-b6-supplements-for-menopause/